Inleiding
Overal in Europa zijn er voorbeelden van effectieve supportersbetrokkenheid: De 50 + 1 regel in Duitsland en Zweden, Engelse en Ierse supporterstrusts die clubs leiden of aandelen hebben in hun club, de socios in Spanje, …
Het is zelfs zo dat voetbalclubs waar supporters worden betrokken in het beleid het financieel beter doen en een grotere rol spelen in hun gemeenschap. Wanneer fans deelnemen aan het beleid, zorgt dit ook voor meer transparantie en een betere verstandhouding tussen bestuur en supporters.
Let wel: Deelname in het beleid gebeurt het beste via een actieve, gestructureerde, democratische en overkoepelende supportersvereniging.
Enkele belangrijke principes
Democratie
Zelfs indien deelname in het beleid van de club voor supporters voorlopig niet binnen de mogelijkheden ligt, blijft democratie een basisprincipe. Een supportersvereniging werkt het beste indien elke fan zijn mening kan ventileren en binnen de vereniging een stem heeft. Op deze manier worden beslissingen gedragen door het grootste deel van de leden.
50 + 1 regel
Deze regel geldt in Duitsland en Zweden (bij wet vastgelegd). Het komt erop neer dat wanneer een steenrijke zakenman of -vrouw een club wenst te kopen, hij of zij maximum 49% van de aandelen kan aanschaffen. De andere 51% blijft bij de fans die lid zijn van hun voetbalclub. Bij Hamburg SV stemmen de clubleden liefst 8 van de 12 leden van de toezichtsraad, die op zijn beurt beslist wie er in de raad van bestuur zit. Meer info vindt men op de website van de supportersclub: www.hsv-sc.de De supportersclub zorgt er ook voor dat de toegangsprijzen laag blijven, dat de staantribunes behouden blijven, dat de veiligheid in orde is, ... Deze regel heeft in Duitsland slechts 2 uitzonderingen: Wolfsburg en Bayer Leverkusen. Beide clubs werden gesticht als bedrijfsclubs van respectievelijk Volkswagen en Bayer.
Trust (Supporters' trust)
Letterlijke vertaling: fonds. In Groot-Brittannië zijn er ongeveer 150 supporters' trusts. Het zijn democratische, overkoepelende en sociale verenigingen zonder winstoogmerk. Het trust probeert invloed te krijgen in het beleid en vertegenwoordigt zijn leden bij de raad van bestuur. Ook al lukt het dikwijls niet onmiddellijk een stem in het bestuur te krijgen, toch heeft een trust zijn doeltreffendheid al meermaals bewezen. Spijtig genoeg vooral wanneer voetbalclubs financiële problemen hebben. Talrijke clubs zijn op die manier al gered door hun supporters, denken we maar aan Swansea City, waar het trust nog steeds 20% van de aandelen heeft en 1 zetel in de raad van bestuur. De uitzonderlijke band tussen supporters en bestuur heeft Swansea City geen windeieren gelegd, de club promoveerde zelfs naar de Premier League. Een trust kan zelf een team stichten of overnemen, denken we aan respectievelijk the Dons Trust met AFC Wimbledon en het Exeter City Supporters Trust van Exeter City FC. Beide clubs spelen ondertussen in de nationale Engels liga en werken met een budget dat vergelijkbaar is met de top van de Belgische tweede afdeling.
Fan-owned (of supporter-owned) clubs
Zo noemen we voetbalclubs die op een democratische manier worden geleid door hun fans. Qua supportersbetrokkenheid is deze structuur het summum. Elke fan die wil heeft een stem in de club (one fan, one vote). De leden kiezen de raad van bestuur die gemiddeld 2 à 4 jaar aanblijven en elke fan kan zich kandidaat stellen om het bestuur te vervoegen. Grote beslissingen in verband met de toekomst van de club worden gestemd door de leden. Lid zijn van een fan-owned club betekent echter niet dat men kan stemmen over wie er op het veld staat, een sportieve staf is hiervoor veel beter geplaatst. Clubs die worden bestuurd door hun fans zijn financieel gezond, hebben een sterke band met hun gemeenschap en worden steevast 'de toekomst van het voetbal' genoemd. Voorbeelden: AFC Wimbledon (Dons Trust heeft meerderheid van de aandelen), FC United of Manchester, Cork City FC (FORAS is eigenaar van de club), YB SK Beveren, ...
Socios en accionistas
4 Clubs in Spanje hebben de socio-cultuur, FC Barcelona, Real Madrid, Athletic Bilbao en Osasuna. Om de 4 jaar kiezen de socios (leden van de club) de nieuwe president, die op zijn beurt het bestuur samenstelt. Accionistas (aandeelhouders) zijn vergelijkbaar met de Engelse supporters’ trust; een supportersvereniging die streeft naar deelname in het beleid van hun voetbalclubs door aandelen van de club aan te schaffen.
Supporter Liaison Officer (SLO)
Een verbindingspersoon tussen de raad van bestuur en de supporters. Supporters Direct werkt hiervoor nauw samen met UEFA en helpt mee het SLO-project te promoten. Een SLO kan de relatie tussen bestuur en supporters verbeteren, werkt constructief mee in verband met de veiligheidsproblematiek en informeert de supporters op correcte wijze. Een goed georganiseerde overkoepelende supportersvereniging dient te worden opgericht om het SLO-project bij clubs te doen slagen.
Aangemaakt op 08/05/2012